เมื่อวันที่ 12 มีนาคม 2569 มหาวิทยาลัยมูซาชิโนะได้จัดพิธีประสาทปริญญาสำหรับคณะวิทยาศาสตร์ข้อมูลและบัณฑิตวิทยาลัยวิทยาศาสตร์ข้อมูล คณบดีศาสตราจารย์ยาสุชิ คิโยกิ ได้กล่าวสุนทรพจน์แก่นักศึกษาทั้งระดับปริญญาตรีและบัณฑิตศึกษา โดยถ่ายทอดข้อความสำคัญสองประการที่ท่านได้แบ่งปันกับผู้สำเร็จการศึกษามาตลอดชีวิตการทำงาน บทความนี้จัดทำขึ้นจากคำกล่าวในวันนั้น

ภาพ: ศาสตราจารย์ยาสุชิ คิโยกิ คณบดีคณะวิทยาศาสตร์ข้อมูล กล่าวสุนทรพจน์ในพิธีประสาทปริญญา คณะวิทยาศาสตร์ข้อมูล มหาวิทยาลัยมูซาชิโนะ

คณะวิทยาศาสตร์ข้อมูล — พิธีประสาทปริญญา

วิสัยทัศน์ ภารกิจ และความหลงใหล

ก่อนที่ผมจะมอบปริญญาบัตรให้แก่ทุกคน ขอพูดสักไม่กี่คำในฐานะคำกล่าวสุดท้าย อาจฟังดูเหมือนการบรรยาย แต่นี่คือสิ่งที่ผมพูดกับผู้สำเร็จการศึกษามาตลอดหลายสิบปี ทั้งในฐานะอาจารย์ที่มหาวิทยาลัยเคโอ และที่นี่ที่มหาวิทยาลัยมูซาชิโนะ อิชิบาชิ-คุนที่อยู่ที่นี่วันนี้คงเคยได้ยินซ้ำแล้วซ้ำเล่า (หัวเราะ) แต่ขอฝากไว้เป็นข้อความสุดท้ายของผม โปรดจดจำไว้ในใจ

สามคำนั้นคือ "วิสัยทัศน์ ภารกิจ และความหลงใหล" ทั้งสามต้องครบถ้วนจึงจะประสบความสำเร็จในสังคม หากขาดสักหนึ่ง ก็จะเป็นเรื่องยากมาก

เริ่มจาก ความหลงใหล (Passion) ในเรื่องนี้ ผมไม่เป็นห่วงพวกคุณเลย ในยุคที่วิทยาศาสตร์ข้อมูลยังอยู่ในช่วงเริ่มต้น พวกคุณเลือกที่จะเรียนมัน เลือกที่จะสร้างอนาคตด้วยวิทยาศาสตร์ข้อมูล ทุกคนมีความหลงใหลสูงมากตั้งแต่ต้น ส่วนนี้ไม่ต้องกังวล

ต่อมาคือ ภารกิจ (Mission) ความสามารถในการรับมือกับโจทย์ที่ได้รับและทำงานอย่างจริงจัง สำหรับผู้ที่ขยันเรียนอย่างพวกคุณ สิ่งนี้ค่อนข้างทำได้ ภารกิจยากๆ จะมีมากมาย แต่ในระดับนี้ พวกคุณมีศักยภาพเพียงพอ

แล้ว วิสัยทัศน์ (Vision) ล่ะ? นี่คือสิ่งที่ขาดแคลนที่สุด ไม่ใช่แค่ในหมู่พวกคุณ แต่ในสังคมญี่ปุ่นโดยรวม "มาสร้างระบบแบบนี้กัน" "มาสร้างสังคมแบบนี้" "มาสร้างโลกแบบนี้" การจินตนาการ การฝัน นี่คือสิ่งสำคัญที่สุด ผมรู้ว่ามันไม่ง่าย แต่ขอให้เริ่มจากการฝันก่อน

รักษาวิสัยทัศน์ไว้ รวมกับความสามารถที่พิสูจน์แล้ว (ภารกิจ) และความหลงใหลที่มีมาแต่กำเนิด (ความหลงใหล) แล้วสร้างยุคสมัยใหม่ นั่นคือแก่นแท้ของ "การสร้างอนาคต" ที่เราเชื่อมั่นผ่านวิทยาศาสตร์ข้อมูล ตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไป ขอให้ดำเนินชีวิตโดยคิดถึงวิทยาศาสตร์ข้อมูลอยู่เสมอ

เสรีภาพและวินัย (Freedom & Discipline)

มีอีกสิ่งหนึ่งที่อยากฝากไว้ นั่นคือ "เสรีภาพและวินัย (Freedom & Discipline)"

พวกคุณชอบอิสระใช่ไหม? อยากคิดอย่างอิสระ อยากทำสิ่งต่างๆ อย่างอิสระ เสรีภาพนั้นคือแรงจูงใจของผู้คนและเป็นแหล่งกำเนิดของความคิดสร้างสรรค์ การคิดอย่างอิสระ การสร้างวิสัยทัศน์อย่างอิสระ นี่คือสิ่งสำคัญที่สุด ไม่ต้องสงสัย

แต่เสรีภาพเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอสำหรับความสำเร็จ การมีวินัย (Discipline) ในตัวเองเป็นสิ่งจำเป็นเช่นกัน ต้องเรียนรู้แค่ไหน? ต้องพยายามอย่างต่อเนื่องแค่ไหน? กำหนดมาตรฐานนั้นด้วยตัวเอง และยึดมั่นกับมัน วินัยคือคู่หูที่ขาดไม่ได้ของเสรีภาพ

เสรีภาพเพียงอย่างเดียวไม่พาไปถึงที่หมาย วินัยเพียงอย่างเดียวก็ทำให้หมดแรง ขอให้ถือทั้งสองอย่างเป็นสองล้อที่ขับเคลื่อนชีวิต

จำวิทยาเขตอันสวยงามของมหาวิทยาลัยมูซาชิโนะได้ไหม? โลกที่สวยงาม พื้นที่ที่สวยงาม จงภูมิใจในสิ่งที่ได้เรียนรู้ที่นี่แล้วก้าวเดินต่อไป วิทยาเขตแห่งนี้คือบ้านทางวิชาการของพวกคุณ กลับมาเมื่อไหรก็ได้ มีคำถามเมื่อไหรก็มาได้ ใช้วิทยาเขตนี้ตลอดชีวิต ขอแสดงความยินดีกับทุกคนอย่างจริงใจ

บัณฑิตวิทยาลัยวิทยาศาสตร์ข้อมูล — พิธีมอบวุฒิการศึกษา

เสรีภาพ วินัย และสิ่งที่การสอบวิทยานิพนธ์พิสูจน์

สำหรับนักศึกษาบัณฑิตวิทยาลัย ผมขอมอบคำเดียวกัน: "เสรีภาพและวินัย (Freedom & Discipline)" พวกคุณเคยได้ยินแล้ว แต่สำหรับผู้ที่สั่งสมการวิจัยมาหลายปี คำเหล่านี้มีน้ำหนักที่ลึกกว่า

เสรีภาพคือรากฐานของการวิจัย นั่นไม่ต้องพูดถึง แต่การให้คุณค่าที่แท้จริงแก่สังคม วินัยก็ขาดไม่ได้เช่นกัน ในฐานะนักวิจัยและผู้เชี่ยวชาญ การมีทั้งสองสิ่งนี้จะผลักดันการเติบโตในสาขาของคุณและการมีส่วนร่วมต่อสังคม ขอให้เราสานต่อการสนทนาเรื่องวิทยาศาสตร์ข้อมูลกันต่อไป

และมีสิ่งหนึ่งที่อยากให้พวกคุณมั่นใจ: กระบวนการสอบวิทยานิพนธ์ของบัณฑิตวิทยาลัยนี้มีมาตรฐานสูงมาก คุณเผชิญกับคำถามที่คมชัดจากคณาจารย์ทุกท่านและผ่านแต่ละข้อมาได้ นั่นคือหลักฐานที่ชัดเจนของความรู้และความสามารถในการวิจัยของคุณ อย่าลืมสิ่งนี้

คำนิยาม แนวคิด และวิธีการที่พัฒนาผ่านวิทยานิพนธ์คือความรู้ของคุณแล้ว พูดถึงมันด้วยคำพูดของตัวเอง นำมันไปประยุกต์กับปัญหาที่จะพบเจอ นั่นคือท่าทีของนักวิจัย AI และวิทยาศาสตร์ข้อมูล และนั่นคือสิ่งที่ผมคาดหวังจากทุกคน

การสำเร็จการศึกษาไม่ใช่การสิ้นสุด

ขอฝากไว้สักคำ

การสำเร็จการศึกษาไม่ใช่การสิ้นสุด ตั้งแต่วันนี้จนวันสุดท้ายของชีวิต คุณถูกเรียกร้องให้เรียนรู้ต่อไป หนทางเดียวที่จะเติบโตในโลกนี้คือการศึกษา การดำเนินชีวิตโดยคิดถึงวิทยาศาสตร์ข้อมูลอยู่เสมอ นั่นคือท่าทีพื้นฐานของผู้ที่อุทิศชีวิตให้กับโลกวิชาการ และเป็นความภาคภูมิใจอย่างยิ่ง ขอแสดงความยินดีกับทุกคน